Wat is de Tarjeta Sanitaria (gezondheidskaart) en het S1-formulier voor gepensioneerden?
Inleiding
Voor veel Franstalige gepensioneerden is de aankoop van een woning in Spanje de bekroning van een levensproject. Maar eens de droom van de finca of het appartement met zeezicht is gerealiseerd, wordt één vraag prioritair: "Hoe ben ik medisch gedekt?". Spanje heeft een uitstekend openbaar gezondheidssysteem (het *Sistema Nacional de Salud* - SNS), en voor gepensioneerden uit de EU is toegang tot dit systeem gebaseerd op twee essentiële documenten: het S1-formulier en de Tarjeta Sanitaria.
Het begrijpen van het verschil en de samenhang tussen deze twee elementen is cruciaal voor een succesvolle en zorgeloze emigratie. Het S1-formulier is de "toegangssleutel" die U in uw thuisland moet verkrijgen, terwijl de Tarjeta Sanitaria de fysieke "toegangskaart" is die U eenmaal in Spanje zult ontvangen. Deze E-E-A-T expertgids verheldert het proces stap voor stap voor toekomstige gepensioneerde bewoners.
Wat is de "Tarjeta Sanitaria"?
De Tarjeta Sanitaria (gezondheidskaart) is het fysieke, persoonlijke en niet-overdraagbare document dat U identificeert als gebruiker van het openbare gezondheidssysteem in Spanje (SNS). Dit is het equivalent van de Carte Vitale in Frankrijk of de eID-kaart in België voor toegang tot gezondheidszorg.
Deze kaart wordt U toegewezen door uw autonome gemeenschap (bijv. Valenciaanse Gemeenschap, Andalusië) en is essentieel voor:
- ✅ U te registreren bij een huisarts (médico de cabecera) in uw plaatselijke gezondheidscentrum (Centro de Salud).
- ✅ Afspraken te maken met specialisten (op aanbeveling van uw arts).
- ✅ Te profiteren van de vergoeding van voorgeschreven medicijnen (met een eigen bijdrage, of *copago*, afhankelijk van uw inkomen).
- ✅ Te worden opgenomen in openbare ziekenhuizen.

Het S1-formulier: Uw toegangssleutel voor gepensioneerden uit de EU
Het S1-formulier (dat de vroegere formulieren E106, E109 en E121 vervangt) is een Europees draagbaar document. Het doel ervan is om uw rechten op ziekteverzekering over te dragen van uw land van herkomst (waar U premies hebt betaald en uw pensioen ontvangt) naar Spanje (waar U woont).
Met andere woorden, door het S1-formulier aan de Spaanse administratie te presenteren, bewijst U dat U recht hebt op gezondheidszorgdekking, en betaalt uw pensioenfonds (bijv. de CPAM voor Frankrijk, uw mutualiteit voor België) de Spaanse staat terug voor de zorg die U ontvangt. Het is niet nodig om een privéverzekering af te sluiten om residentie te verkrijgen als U dit formulier bezit.
Wie kan het S1-formulier aanvragen?
Dit formulier is specifiek bedoeld voor burgers van de EU/EER/Zwitserland die:
- 1. In een ander lidstaat (Spanje) gaan wonen.
- 2. Een staatspensioen ontvangen uit hun land van herkomst.
- 3. Niet actief werkzaam zijn in Spanje (in dat geval zouden zij rechtstreeks bijdragen aan de Spaanse sociale zekerheid).
Expertadvies
Vraag uw S1-formulier aan bij uw ziekteverzekeringsfonds (bijv. CPAM voor Frankrijk, uw mutualiteit voor België) minstens 2 tot 3 maanden vóór uw verhuizing. Het is essentieel om dit bij de hand te hebben zodra U in Spanje aankomt om uw procedures te starten.
Proces, documenten en valkuilen om te vermijden
Het verkrijgen van de Tarjeta Sanitaria via het S1-formulier is een meerstappenproces dat de administraties van twee landen met elkaar verbindt. Hier is de exacte procedure die wij voor onze gepensioneerde klanten volgen.

De stap-voor-stap gids: van S1 naar Tarjeta
- Voordat U vertrekt (Frankrijk/België): Vraag uw S1-formulier aan bij uw ziekteverzekeringsfonds (CPAM, Mutualiteit...).
- Bij aankomst in Spanje: Verkrijg uw basisdocumenten: uw NIE (Identificatienummer voor Buitenlanders) en uw Empadronamiento (inschrijvingsbewijs van de gemeente).
- Stap 1 (INSS): Maak een afspraak (Cita Previa) bij het Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS). Dit is de Spaanse organisatie die de sociale zekerheid beheert.
- Stap 2 (Indienen S1): Bij de INSS-afspraak presenteert U uw S1-formulier, uw NIE, uw Empadronamiento en uw paspoort. De ambtenaar zal uw S1-formulier registreren en U een document overhandigen dat uw recht op gezondheidszorgprestaties bewijst (documento acreditativo del derecho a la asistencia sanitaria).
- Stap 3 (Gezondheidscentrum): Met dit INSS-document gaat U naar het Centro de Salud (gezondheidscentrum) in uw buurt (het centrum dat op uw Empadronamiento staat vermeld).
- Stap 4 (Verkrijgen): Het gezondheidscentrum registreert U, wijst U een arts toe en bestelt uw fysieke Tarjeta Sanitaria, die enkele weken later per post op uw Spaanse adres zal aankomen.

Overzichtstabel documenten
| Stap | Vereiste documenten | Waar verkrijgen? |
|---|---|---|
| S1 verkrijgen | Bewijs van pensioen | Ziekteverzekeringsfonds van het land van herkomst (bijv. CPAM) |
| NIE / Empadronamiento verkrijgen | Paspoort, adresbewijs | Politiebureau (NIE) / Gemeentehuis (Empadronamiento) |
| S1 registreren (INSS) | S1-formulier, NIE, Empadronamiento, Paspoort | INSS-kantoor (op afspraak) |
| Tarjeta Sanitaria aanvragen | INSS-document, NIE, Empadronamiento | Centro de Salud (Lokaal gezondheidscentrum) |
Valkuil 1: Het S1-formulier en de EZVK (Europese Kaart) verwarren
Dit is de meest voorkomende fout. De EZVK (Europese Ziekteverzekeringskaart) is bedoeld voor tijdelijke verblijven (vakanties, weekendtrips). Deze dekt medisch noodzakelijke en onverwachte zorg. Het S1-formulier is bedoeld voor permanente bewoners (expats, gepensioneerden). U kunt een EZVK niet gebruiken als bewijs van gezondheidsdekking om residentie in Spanje te verkrijgen.
| Kenmerk | S1-formulier | EZVK (Europese Kaart) |
|---|---|---|
| Doel | Permanente residentie (+3 maanden) | Tijdelijk verblijf (vakantie) |
| Wat het mogelijk maakt | Volledige toegang tot het gezondheidssysteem (SNS) via de Tarjeta Sanitaria | Toegang tot dringende/onverwachte zorg in de openbare sector |
| Einddocument | Tarjeta Sanitaria (Spaanse kaart) | U gebruikt uw EZVK van uw land |
Officiële bron
Voor officiële en gedetailleerde informatie over uw pensioen- en gezondheidsrechten in Spanje, raden wij U aan het portaal van het CLEISS (Centre des Liaisons Européennes et Internationales de Sécurité Sociale) van de Franse regering te raadplegen.
Raadpleeg de officiële fiche Frankrijk -> Spanje.
Conclusie
Voor een gepensioneerde uit de EU is het veiligstellen van toegang tot gezondheidszorg in Spanje een eenvoudig maar nauwgezet proces. Het S1-formulier is de essentiële sleutel die U absoluut in uw land van herkomst moet aanvragen vóór uw vertrek. Eenmaal in Spanje, opent dit S1-formulier, in combinatie met uw NIE en uw Empadronamiento, de deur naar het INSS, dat U het uiteindelijke document zal geven om uw Tarjeta Sanitaria bij uw gezondheidscentrum te verkrijgen.
Verwaarloos deze administratieve stap niet: het is de garantie voor een rustige oude dag in de zon, en geeft U dezelfde rechten en toegang tot zorg als elke Spaanse burger. Het is een stap die net zo fundamenteel is als de ondertekening van uw eigendomsakte (Escritura).
Hulp nodig bij het verkrijgen van uw S1-formulier en Tarjeta Sanitaria?
Maak gebruik van marktomstandigheden. Laten we praten over uw project.
Inhoudsopgave artikel
- Introductie
- Wat is de "Tarjeta Sanitaria"?
- Formulier S1: De Sleutel tot Toegang voor EU-Gepensioneerden
- Wie kan Formulier S1 aanvragen?
- Proces, Documenten en Te Vermijden Valkuilen
- Stapsgewijze Gids: Van S1 naar de Tarjeta
- Overzicht Benodigde Documenten
- Valkuil 1: Verwarring tussen S1 en de EHIC (Europese Zorgkaart)
- Conclusie
FAQ: Gezondheidszorg en Pensioen in Spanje (S1 & Tarjeta Sanitaria)
Alles over formulier S1, de Tarjeta Sanitaria en de toegang tot zorg voor gepensioneerde expats
De Tarjeta Sanitaria is de fysieke, persoonlijke en onoverdraagbare zorgkaart die u identificeert als gebruiker van het Spaanse openbare gezondheidszorgsysteem (SNS). Het is het equivalent van de Franse 'Carte Vitale' om toegang te krijgen tot zorg, artsen en ziekenhuizen.
Formulier S1 is een Europees overdraagbaar document dat u in staat stelt uw rechten op ziektekostenverzekering van uw land van herkomst (waar u uw pensioen ontvangt) over te dragen naar Spanje (waar u woont). Het is de administratieve "toegangssleutel".
Het S1-formulier is bedoeld voor permanente ingezetenen en geeft volledige toegang tot het Spaanse gezondheidszorgsysteem. De EHIC is uitsluitend voor tijdelijke verblijven (vakanties) en dekt alleen spoedeisende zorg. U kunt de EHIC niet gebruiken om u permanent te vestigen.
Nee. Als u een EU-gepensioneerde bent met een S1-formulier, heeft u toegang tot het gratis openbare systeem (SNS). Het is niet nodig om een privéverzekering af te sluiten om uw legale residentie te verkrijgen.
Het S1-formulier is bestemd voor burgers uit de EU/EER/Zwitserland die een staatspensioen uit hun land van herkomst ontvangen en die in Spanje gaan wonen zonder er te werken.
U dient het S1-formulier aan te vragen bij uw zorgverzekeraar in uw land van herkomst (bv. CPAM in Frankrijk, ziekenfonds in België) minimaal 2 tot 3 maanden voor uw vertrek.
Nog voordat U aan uw gezondheidszorg denkt, dient U uw NIE (Nummer ter Identificatie van Buitenlanders) te verkrijgen en uw Empadronamiento (woonstcertificaat van de gemeente). Deze documenten zijn vereist door de sociale zekerheid.
De INSS (Instituto Nacional de la Seguridad Social) is de instantie die de sociale zekerheid in Spanje beheert. U dient hiervoor een afspraak te maken om uw S1-formulier te registreren en zo uw recht op dekking aan te tonen.
Zodra uw recht is gevalideerd door het INSS, dient U zich te begeven naar uw Centro de Salud (plaatselijk gezondheidscentrum) met het INSS-document en uw Empadronamiento om de kaart aan te vragen.
Na uw inschrijving bij het Centro de Salud, wordt de fysieke kaart gewoonlijk enkele weken later per post naar uw Spaanse adres verzonden.
Deze is essentieel, zodat u zich kunt inschrijven bij een huisarts, afspraken kunt maken met specialisten, in een openbaar ziekenhuis kunt worden opgenomen en aanspraak kunt maken op medicijnvergoeding bij de apotheek.
Ja, voorgeschreven medicijnen worden vergoed, maar wel met een eigen bijdrage (copago). Het bedrag dat u betaalt (vaak 10% voor gepensioneerden, met een maandelijks maximumbedrag) is afhankelijk van uw inkomen. 🛡️
Ja. Bij uw inschrijving bij het Centro de Salud wordt u een huisarts (médico de cabecera) toegewezen, maar u heeft over het algemeen de mogelijkheid om van arts te veranderen indien u dit wenst.
Het tijdelijke papieren document dat door het INSS ("documento acreditativo del derecho") of door het Centro de Salud tijdens de inschrijving is uitgereikt, is meestal voldoende om uw rechten te bewijzen in afwachting van de zorgpas.
Ja, voor Franse staatsburgers is het portaal van het **CLEISS** (Centrum voor Europese en Internationale Sociale Zekerheidsbetrekkingen) het officiële referentiepunt om inzicht te krijgen in de overdracht van rechten.